‘ధన మూల మిదం జగత్‌’ అని నానుడి. డబ్బు అనే ఇరుసు మీదనే ప్రపంచం పరిభ్రమిస్తుంటుందని దాని అంతరార్థం. అందరికీ డబ్బుపై వ్యామోహం ఉంటుంది. దాన్ని ఎలా సంపాదించాలన్నదే కొండంత సమస్యగా కనిపిస్తుంది. అందుకు మన పెద్దలు కొన్ని నివారణోపాయాలు సూచించారు.

ప్రధాన ఉపాయాలు మూడు. ఇల్లు, ఇల్లాలు లక్ష్మీకి ప్రతిరూపాలుగా ఉండేలా చూసుకోవడం మొదటిది. మనలోనే ఉన్న లక్ష్మీ తత్వాన్ని గుర్తించి, అనుగ్రహం కోసం ప్రయత్నించడం రెండోది. ‘అలక్ష్మి’ని సాగనంపటం ఎలాగో తెలుసుకోవడం మూడో ఉపాయం.

‘దేహమే దేవాలయం’ అంటుంది హంస గీత. దేహానికి గృహమే ఆలయం. అలా ఇంటిని తీర్చిదిద్దుకోవడం వల్ల అక్కడ లక్ష్మీ కళ తాండవిస్తుంది. పర్ణశాల వంటి పూరింటినైనా పరిశుభ్రం చేస్తే, అది పవిత్రత సంతరించుకుంటుంది.

దేహాన్ని ఆలయంగా భావించిన మనిషి, అంతర్యామి నివాసానికి తగినట్లుగా దాన్ని తీర్చిదిద్దుకోవాలి. దేవాలయంలో ప్రతిరోజూ తెల్లవారుజామునే అంతా శుభ్రపరుస్తారు. స్వామి పూజకు సర్వం సిద్ధం చేస్తారు. అలాగే శరీరధారి అయిన మనిషి ఉదయాన్నే నిద్ర లేచి ‘బుద్ధి’ అనే సేవకుడి సాయంతో దేహాలయాన్ని సిద్ధం చేసుకోవాలి. దైవశక్తులు బ్రహ్మ ముహూర్తంలో జాగృతమవుతాయంటారు. అందువల్ల ఆ సమయంలోనే దైవకార్యాల్ని ప్రారంభిస్తారు.

గృహస్థుడికి అర్ధాంగి సాహచర్యం, సహకారం వరాల వంటివి. గృహాన్ని లక్ష్మీనివాసంగా తీర్చిదిద్దడంలో ప్రధాన పాత్ర గృహిణిదే. ముందుగా ఆమె లక్ష్మీ రూపిణిగా తనను తాను సిద్ధం చేసుకుంటుంది. భారతీయ సంప్రదాయంలో మహిళలు వేకువజామునే నిద్ర లేచి, గృహాన్ని శుభ్రం చేసుకోవడంతో దినచర్య ప్రారంభిస్తారు. స్నానాదికాల అనంతరం పరిశుభ్రమైన వస్త్రధారణతో తులసికి పూజ చేస్తారు. ఆ క్షణంలోనే గృహిణిలో లక్ష్మీ కళ ప్రవేశిస్తుంది. గృహలక్ష్మిగా వెలుగొందుతుంది.

ఆత్మవిశ్వాసం, కృషి, లక్ష్యసాధన పట్ల పట్టుదల వంటి గుణాలన్నీ లక్ష్మీ తత్వాన్ని తెలియజేస్తాయి. తనలోనే, తనతోనే ఉన్న లక్ష్మీ తత్వాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోలేని వాళ్లు ఇతర పద్ధతుల కోసం వెతుకులాడుతుంటారు. మానసిక దౌర్బల్యంతో బాధపడుతుంటారు. అలాంటి దారిద్య్రాన్నే ‘అలక్ష్మి’ అంటారు.

మనిషి తనలోని అలక్ష్మి లక్షణాల్ని బయటకు నెట్టివేయాలి. అతి నిద్ర, నిర్లక్ష్యం, సోమరితనం, అనాచార ప్రవర్తన- అన్నీ అలక్ష్మి లక్షణాలే! అవన్నీ నిష్క్రమించగానే, లక్ష్మీదేవి అతడి గృహంలోకి ప్రవేశిస్తుందన్నది పెద్దల మాట.

విద్యార్థులు పట్టుదలగా కృషి చేస్తే, చూస్తుండగానే సాధారణ స్థాయి నుంచి ఉత్తమ స్థితికి వెళతారు. ఉద్యోగులు సంస్థను తమదిగానే భావించి అంకితభావంతో పనిచేస్తే, సంస్థతో పాటు వారూ ఎదుగుతారు. సాధకులు చంచలత్వానికి స్వస్తి పలికి ‘అంతర్యామి’ మీదనే దృష్టిపెట్టాలి. ఇల్లాలు తన ఇంటినే దేవాలయంగా భావించి విధులు నిర్వర్తించాలి. ఇవన్నీ ఆశించిన ఉత్తమ ఫలితాల్ని తప్పక ఇస్తాయి.

ఇంట్లో ఉన్నవారందరూ గృహాలయాన్ని తీర్చిదిద్దాలి. సమాన బాధ్యతతో వ్యవహరించాలి. అప్పుడే అక్కడ ఆలయ పవిత్రత నెలకొంటుంది. పరిశుభ్రతే మనసు లక్షణం కావాలి. అప్పుడు ఏ పని చేసినా పద్ధతిగా ఉంటుంది. ఎక్కడ ఏ మాత్రం తేడా కనిపించినా, తక్షణమే సరిదిద్దడం సాధ్యపడుతుంది. అప్పుడే... ఆ క్షణం నుంచే... ఆ ఇంట్లో గృహలక్ష్మి వెలుగులు వెన్నెల కాంతిరేఖల్లా అంతటా విస్తరిస్తాయి!
మార్కండేయుడు మృకండ మహర్షి, మరుద్వతి దంపతుల కుమారుడు. ఈశ్వర అనుగ్రహంతో కలిగిన కొడుకును అల్లారుముద్దుగా పెంచుకుంటారు వాళ్లు. అయితే బాలకుడు 16 ఏళ్లు మాత్రమే జీవించి ఉంటాడని చెబుతాడు పరమేశ్వరుడు. అతనికి పదహారేళ్లు వచ్చాక తల్లిదండ్రులు తీవ్రంగా దుఃఖిస్తారు. వారి చింతకు కారణం తెలుసుకున్న మార్కండేయుడు పరమేశ్వరుడి కోసం కఠోర తపస్సు చేస్తాడు. మార్కండేయుడి ప్రాణాలు హరించడానికి వచ్చిన యముడు సైతం ఆతడి తపోదీక్షకు నివ్వెరపోతాడు. బాలకుడిపై పాశం వేయగా.. పరమేశ్వరుడు కాలరూపుడుగా ప్రత్యక్షమవుతాడు. మార్కండేయుడికి చిరంజీవత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు

ప్రతి మాసం కృష్ణ పక్షంలో చతుర్దశి పరివ్యాప్తమై ఉన్న రోజును శివరాత్రిగా భావిస్తారు. మాఘమాస కృష్ణ చతుర్దశినిమహాశివరాత్రిగా జరుపుకుంటారు. రోజునే మహాలింగం ఉద్భవించిందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. మాఘ మాసాన్ని సంవత్సర సారం అంటారు. అందుకే మాఘ మాసంలో వచ్చే మాస శివరాత్రిని మహాశివరాత్రిగా నిర్ణయించినట్టు పురాణాల ద్వారా తెలుస్తోంది. మహాశివరాత్రి వ్రతం ఆచరిస్తే.. సంవత్సరంలోని అన్ని మాస శివరాత్రులూ వ్రతం ఆచరించిన ఫలితం దక్కుతుందని విశ్వసిస్తారు.

శివరాత్రి వ్రతం గురించి శివ పురాణం, స్కంద పురాణాల్లో విస్తృతంగా ప్రస్తావించారు. శివరాత్రి వ్రతం అంటే ముఖ్యంగా ఉపవాసం ఆచరించాలి. జాగరణ చేయాలి. వ్రతం చేయాలనుకునే వారు మహాశివరాత్రి నాడు నిద్ర లేవడంతోనే.. ఉపవాస దీక్ష చేపడుతున్నట్టుగా సంకల్పించుకోవాలి. ప్రాతఃకాలంలోనే చన్నీటితో తలస్నానం చేయాలి. వీలైతే నదీ స్నానం లేదా తటాక స్నానం ఆచరించాలి. లేనిపక్షంలో ఇంట్లో చేయాలి. స్నానం చేసే సమయంలో ‘‘శ్రీ శివాయ నమస్తుభ్యం మహాదేవాయతే నమః’’ అనే మంత్రాన్ని పఠించాలి. అనంతరం నిత్యపూజలు చేసుకుని, పరమేశ్వరుడికి ప్రత్యేకంగా అభిషేకం నిర్వహించాలి. ప్రాతఃకాలం, మధ్యాహ్నం, ప్రదోష సమయం (సాయం సంధ్యా సమయం), లింగోద్భవ కాలం (అర్ధరాత్రి) మహాలింగానికి అభిషేకం నిర్వహించాలి.

ఉపవాసం అంటే ఆహారం తీసుకోకపోవడం. అయితే శారీరక స్థితులను అనుసరించి ఉపవాసం పట్టాలి. వృద్ధులు, గర్భిణులు, పిల్లలు, రోగగ్రస్థులు ఉపవాస దీక్ష చేపట్టాల్సిన అవసరం లేదు. శారీరక పటుత్వం ఉన్నవారు కఠిన ఉపవాసం చేయవచ్చు. అయితే అవసరానుగుణంగా పాలు సేవిస్తూ ఉపవాసం ఉండవచ్చునని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఉపవాస దీక్షలోని భౌతికమైన అర్థం అన్నపానీయాలకు దూరంగా ఉండటం. ప్రదోష సమయంలో లింగార్చన తర్వాత ఉపవాస దీక్ష పరిసమాప్తం అవుతుంది. తర్వాత కూడా పళ్లు, పానీయాలు మాత్రమే స్వీకరిస్తారు తప్ప అన్నం జోలికి వెళ్లరు.

ఆధ్యాత్మికంగా చూస్తేఉపఅంటే దగ్గరగా.. ‘వాసంఅంటే ఉండటం అని అర్థం. దైవానికి దగ్గరగా ఉండటమే నిజమైన ఉపవాసం. మనసుతో, బుద్ధితో, ఇంద్రియాలతో మనం వేటి గురించి ఆలోచిస్తామో.. అదంతా ఆహారమే. వీటిని వదిలిపెట్టి పరమాత్ముని గురించి ఆలోచించడమే నిజమైన ఉపవాసం. అప్పుడే దీక్ష పరిపూర్ణం అవుతుంది. ఆధ్యాత్మికంగా అంతర్ముఖత్వ సాధనకు ఉపవాసం ఒక మార్గం.శివరాత్రి నాడు ఉపవాసానికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఉందో.. జాగరణకు అంత విశిష్టత ఉంది. రాత్రి అనే శబ్దానికి యోగ భాషలో స్పృహ లేకుండా ఉండటం అని అర్థం ఉన్నది. భౌతిక విషయాలపై స్పృహ లేకుండా.. చిత్తం శివుడికి అర్పించి జాగృతంగా ఉండటమే జాగరణ. ధ్యానానికి శివరాత్రి అనుకూలమైన సమయం. అందుకే సిద్ధులు శివరాత్రి పర్వదినాన గంటల తరబడి తపోదీక్షలో ఉండిపోతారు.


ధ్యానం వల్ల అంతఃకరణ శుద్ధి కలుగుతుంది. ఇది సాధ్యం కానప్పుడు సంకీర్తనం చేయవచ్చు. శివుడి లీలలు భజనగా, కీర్తనగా ఆలపిస్తూ జాగరణ కొనసాగించాలి. సంకీర్తనం వల్ల వాక్కు పరిశుద్ధమవుతుంది. ఇదీ సాధ్యం కాకపోతే స్మరణ చాలు. జంగమదేవుడి కథలు వినడం, కైలాసనాథుడి చరిత్రను నలుగురితో పంచుకోవడం, మహేశ్వర వైభవాన్ని చాటే పురాణాలు చదవడం వంటివి చేయాలి. సూర్యోదయం అయ్యే వరకు భగవంతుని సన్నిధిలో జాగారం చేయడం వల్ల శివరాత్రి వ్రతం పూర్తవుతుంది. అనంతరం స్నానాధికాలు పూర్తి చేసుకుని, నిత్య పూజ చేయాలి. తర్వాత స్వామివారికి అన్నం నైవేద్యంగా సమర్పించి భోజనాలు చేసుకోవాలి. శారీరక, మానసిక పరిశుభ్రతను పాటిస్తూ.. శివరాత్రి వ్రతాన్ని ఆచరించేవారికి పరమేశ్వరుని అనుగ్రహం కలుగుతుంది.


శ్రీకాళహస్తిలో శ్రీ అనగా సాలీడు, కాళము అనగా సర్పం, హస్తి అంటే ఏనుగు. మూడు అక్కడి వాయులింగేశ్వరుడ్ని నిష్టగా కొలుస్తుంటాయి. సాలీడు స్వామికి గూడు కట్టి తన భక్తిని చాటుకుంటుంది. ఏనుగు నిత్యం జలాలను తన తొండంతో తీసుకువచ్చి స్వామిని అభిషేకిస్తుంటుంది. సర్పం మణులతో స్వామిని పూజిస్తుంటుంది. అయితే వీటి మధ్య పరస్పర వైరం కలుగుతుంది. తన భక్తి గొప్పదంటే తన భక్తే గొప్పదని కలహించుకుని ప్రాణాలు విడుస్తాయి.